![PAASCONCERT {alt_text}](/images/made/acce6fceb72d8ce3/2024-03-17_katjafoto_kl_380_214.jpg)
Het Van Cappellenhuis
Met Diet Titanus (viool), Misha Furman (viool), Itamar Shimon (altviool) en Katja Dirven(cello).
De vier strijkers brengen een van de meesterwerken van de grote componist Joseph Haydn ten gehore: Die sieben letzten Worte unseres Erlösers am Kreuze.
Oorspronkelijk is dit een orkestwerk dat bestaat uit een inleiding, 7 langzame sonata’s, in feite symfonische bewegingen, gebaseerd op Jezus’ zeven laatste woorden aan het kruis, en een afsluitend Presto (Il Terremoto). De bewerking van het orkestwerk voor vioolkwartet is van de hand van Haydn zelf.
Dit werk werd geschreven in opdracht van Don José Sáenz de Santa María, marqués de Valde-Íñigo, een mecenas die de decoratie van de Santa Cueva-grot onder de Santo Rosario-kerk te Cadiz in Sapamje bekostigd had. Het was bedoeld voor de bijzondere liturgische dienst die ieder jaar op Goede Vrijdag in die grot gehouden werd. Haydn beschrijft die dienst, en dus zijn opdracht, als volgt:
"De muren, ramen en pilaren van de kerk waren in zwart gedrapeerd, en slechts één grote lamp in het midden verlichtte de heilige duisternis." Om 12.00 uur ’s middags werden alle deuren gesloten en begon de muziek. Na een toepasselijke prelude beklom de bisschop de kansel, sprak een van de zeven woorden en gaf er dan een meditatie over. Als die beëindigd was, kwam hij naar beneden en viel knielend voor het altaar neer. Deze tijd werd gevuld met muziek. De bisschop besteeg weer de kansel en verliet hem dan, een tweede, derde keer enzovoort, en het orkest speelde iedere keer aan het eind van zijn preek. Ik moest met deze situatie rekening houden in mijn muziek.”
De structuur van het werk is als volgt:
Intrada (L'Introduzione I), Maestoso e adagio, bedoeld als "toepasselijke prelude"
[Anchor] Sonata I, Largo. "Pater, dimitte illis, non enim sciunt quid faciunt" (Lucas 23:34)
Sonata II, Grave e cantabile. "Amen dico tibi: Hodie mecum eris in paradiso" (Lucas 23:43)
Sonata III, Grave. "Mulier, ecce filius tuus ... Ecce mater tua" (Johannes 19:26-27)
Sonata IV, Largo. "Deus meus, Deus meus, ut quid dereliquisti me?" (Mattheus 27:46, Marcus 15:34)
Introduzione II
Sonata V, Adagio. "Sitio" (Johannes 19:28)
Sonata VI, Lento. "Consummatum est!" (Johannes 19:30)
Sonata VII, Largo. "Pater, in manus tuas commendo spiritum meum" (Lucas 23:46)
Il Terremoto, Presto e con tutta la forza, "aardbeving, snel en met alle beschikbare kracht", een stuk dat de aardbeving direct na Jezus' overlijden uitbeeldt (naar Mattheus 27:51 vv.).